Indiendatum: 22 september 2020

Door: Maarten Kersten

De neringdoenden aan de Hooigracht en omgeving zijn boos en verdrietig. In de afgelopen dagen werd de hele straat , na de afgesproken maandenlange, gedeeltelijke en gefaseerde afsluiting, opeens tóch geheel voor alle verkeer afgesloten, zelfs voor fietsers. Dat was direct voelbaar in de portemonnee van de middenstanders. De winkeliers waren al vooraf al zeer bevreesd dat ze geheel afgesloten zouden raken van hun clientèle. Daarom spraken zij vorig jaar al met aannemer Van Gelder en de gemeente af dat onder álle omstandigheden de winkels bereikbaar zouden blijven. Dat is ook gepubliceerd en dat leek maanden goed te gaan.

Afgelopen weekend echter mocht plotseling en onaankondigd niemand meer de Hooigracht op. Zelfs fietsers aan twee zijden van de Nieuwe Rijn raakten, vooral in het donker, geheel de weg kwijt en liepen soms tastend in het duister door het rulle zand naar de overkant. Waar de rood-witte borden ook weer niet echt passeerbaar waren opgesteld. Dat de Hooigracht over het korte stuk aan de kant van de Jorissteeg onbegaanbaar is, begrijpen de winkeliers. Daar wordt momenteel met zware machinerie en veel bewegingen van allerlei voertuigen aan de vernieuwing gewerkt. Dit gebeurt echter ook daar niet gefaseerd, volgens afspraak, telkens aan één zijde van de straat: de hele straat tegelijk is opgebroken en afgesloten. Maar bovenal is ook aan de kant van de Ir. Driessenstraat en Kaasmarkt de Hooigracht afgesloten. Verkeersregelaars houden iedereen tegen, hoewel het wegdek daar voor alle soorten verkeer eigenlijk prima begaanbaar is en de aannemer dus makkelijk aan het einde een verkeerssluis had kunnen maken.

Er leek over de begaanbaarheid en bereikbaarheid ook overduidelijk niets gecommuniceerd naar de, door de boze winkeliers “douanebeambte” genoemde, verkeersregelaar die afgelopen zaterdag bij de Ir. Driessenstraat dienst had. Terwijl de werkzaamheden bijna een kilometer verderop zijn.

De buurtbewoners en niet alle winkeliers hadden een informatiebrief in de bus gehad, waarin wordt aangekondigd dat de Hooigracht in september twee weekeinden dicht zou gaan. Men zou moeten omrijden, zelfs omlopen. De tweede afsluiting was afgelopen weekend maar blijkt nu zelfs een week langer te gaan duren dan aangekondigd. De gemeente meldt in het Leidsch Dagblad van heden dat dit verband hield met de vondst van de oude kademuur, twee brughoofden en de aanleg van een extra drainagestelsel naast het riool. Maar de informatiebrief aan de bewoners wordt door de winkeliers sowieso sterk afgekeurd omdat vooraf duidelijk was afgesproken dat de Hooigracht nooit
helemaal afgesloten zou worden. In de brief staat ook dat de werkzaamheden niet op 2 oktober klaar zijn, maar op 20 november. Ook dat bevreemdt de neringdoenden. Die eisen nu per mail van de aannemer: “Checkpoint Van Gelder dient per direct opengebroken te worden zodat de klanten van alle bedrijven op de Hooigracht bij hun winkel kunnen komen”.

Op grond van artikel 45 van het Reglement van Orde stelt het lid Kersten (PS) het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leiden de volgende vragen:

  1. Is het college op de hoogte van de klachten van de winkeliers van de Hooigracht e.o.?
  2. Was het college (2 betrokken wethouders) tevoren op de hoogte van de nu gewraakte wegwerkzaamheden? Zo nee, hoe kan dat? Er waren toch procedure-afspraken gemaakt met de betrokken aannemers? Waarom is het college niet betrokken in deze al in voorgaande jaren meermalen uitvoerig besproken kwetsbare situatie? Zo ja, waarom heeft het college dan gekozen voor deze werkwijze?
  3. Waarom zijn de vorig jaar aan betrokken winkeliers beloofde procedures geschonden?
  4. Denkt het college aan compensatie voor de economische schade, die de toch al door Corona en reguliere wegwerkzaamheden getroffen winkeliers/horecaondernemers nu extra lijden?
  5. Welke stappen wil het college nemen ten aanzien van de andere hierboven geschetste ontwikkelingen en is zij bereid te regelen dat dit niet pas volgende week maandag maar nog midden deze week gebeurt?

Antwoorddatum: 6 oktober 2020

1. Is het college op de hoogte van de klachten van de winkeliers van de Hooigracht e.o.?

Ja, het college is op de hoogte van de klachten van twee winkeliers van de Hooigracht. De andere dertien winkeliers hebben niet geklaagd over de werkzaamheden en geven in het algemeen aan tevreden te zijn over de samenwerking met de aannemer en de gemeente.

2. Was het college (2 betrokken wethouders) tevoren op de hoogte van de nu gewraakte wegwerkzaamheden? Zo nee, hoe kan dat? Er waren toch procedure-afspraken gemaakt met de betrokken aannemers? Waarom is het college niet betrokken in deze al in voorgaande jaren meermalen uitvoerig besproken kwetsbare situatie? Zo ja, waarom heeft het college dan gekozen voor deze werkwijze?

Het college was op de hoogte van de werkzaamheden. De aanpak van de aannemer voor de uitvoering van de werkzaamheden is er op gericht om gedurende de werkzaamheden de weg zo veel mogelijk open te houden voor het verkeer (fietsers en voetgangers in twee richtingen en auto’s in één richting). Vanaf het begin van het project (de informatiebijeenkomst van de aannemer voor de omgeving van 27 november 2019) is via meerdere kanalen (bewonersbrieven, bijeenkomsten, individuele gesprekken met ondernemers en via een projectapp) gecommuniceerd dat dit door een slimme fasering van de werkzaamheden het gehele project lukt, met uitzondering van de werkzaamheden aan de Hooigracht tussen de Nieuwstraat en de Hogewoerd. Dat gedeelte is te smal om de werkzaamheden veilig te kunnen combineren met de aanwezigheid van verkeer. Om de hinder ook op dit deel zo veel mogelijk te beperken, is het uitvoeringsplan hier vanaf het begin geweest om de werkzaamheden uit te voeren in twee opeenvolgende weekenden waarin de weg totaal wordt afgesloten voor het verkeer. Deze aanpak is dus conform de in eerste instantie gemaakte afspraken.

Het gedeelte van de Hooigracht tussen de Ir. Driessenstraat en de Nieuwstraat is gedurende deze afsluitingen van het deel Nieuwstraat – Hogewoerd te voet en per fiets wel gewoon bereikbaar voor bestemmingsverkeer en ook laden en lossen wordt hier gefaciliteerd en daarvoor zijn speciaal verkeersregelaars ingezet om de bereikbaarheid van de ondernemers te garanderen. Dit is op de eerste dag niet goed gegaan. De verkeersregelaar ter plaatse was niet volledig geïnstrueerd of had zijn instructies niet volledig begrepen. Gedurende deze dag is dit hersteld en daarna is het niet meer mis gegaan. Hier wordt dus conform de vooraf gemaakte afspraken gehandeld. Autoverkeer wordt omgeleid via de Ir. Driessenstraat en de Zijlsingel.

Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden aan de Hooigracht is deze zomer een aantal zaken naar voren gekomen die niet konden worden voorzien en noodzakelijke aanpassingen en een langere uitvoeringstijd veroorzaken; het aantreffen van een historische kademuur en oude brughoofden zorgt ervoor dat veel archeologisch onderzoek benodigd is. Daarnaast is er door nieuwe inzichten gedurende het werk besloten om direct een extra drainagestelsel aan te leggen waarmee grondwaterstanden kunnen worden gereguleerd, zodat het college de stad tegelijkertijd klimaatadaptief inricht. Het college maakt hiermee werk met werk en voorkomt dat de Hooigracht op korte termijn opnieuw moet worden opgebroken (met alle gevolgen en extra hinder die daarmee gepaard gaat).

Al deze zaken hebben ertoe geleid dat de werkzaamheden tussen Nieuwstraat en Hogewoerd niet in twee weekendafsluitingen konden worden uitgevoerd zoals was voorzien, maar in 1 weekendafsluiting en een afsluiting van een gehele week.

Deze verlengde afsluiting is natuurlijk vervelend voor zowel het verkeer als voor de getroffen winkeliers en omwonenden. Voorafgaand aan de start van de werkzaamheden aan dit deel is over deze aanpassing daarom ook tijdig gecommuniceerd naar de aanwezige bewoners en winkeliers middels een brief, de projectapp en individuele gesprekken met de betreffende winkeliers.

Nu de werkzaamheden aan het gedeelte tussen de Nieuwstraat en de Hogewoerd in volle gang zijn, zijn er opnieuw archeologische resten aangetroffen en leveren ook onvoorziene kabels en leidingen in de ondergrond extra uitvoeringstijd. Hierdoor duren de werkzaamheden op deze locatie niet één maar drie weken en zullen naar verwachting op 10 oktober zijn afgerond. Ook hiervan zijn en worden alle belanghebbenden weer volledig geïnformeerd. De aannemer doet er alles aan om de werkzaamheden zo snel mogelijk af te ronden en de weg weer open te stellen voor het verkeer.

3. Waarom zijn de vorig jaar aan betrokken winkeliers beloofde procedures geschonden?

Dit is niet gebeurd. Zie het antwoord op vraag 2.

4. Denkt het college aan compensatie voor de economische schade, die de toch al door Corona en reguliere wegwerkzaamheden getroffen winkeliers/horecaondernemers nu extra lijden?

Horecaondernemers en winkeliers die economische schade lijden als gevolg van de werkzaamheden komen mogelijk in aanmerking voor nadeelcompensatie. Hier is binnen de gemeente een regeling voor die is vastgelegd in de verordening nadeelcompensatie. Het college volgt deze verordening. Enkele winkeliers langs het tracé hebben de afgelopen periode vragen gesteld over deze regeling en zijn hierover vervolgens geïnformeerd.

5. Welke stappen wil het college nemen ten aanzien van de andere hierboven geschetste ontwikkelingen en is zij bereid te regelen dat dit niet pas volgende week maandag maar nog midden deze week gebeurt?

Zie het antwoord op vraag 2.